Elektrik Devreleri Dersleri Genel Bilgi

Artık elektronik cihazlar her geçen gün daha küçük, daha hafif ve daha çok fonksiyonlu olarak üretiliyor. Kullanmakta olduğumuz portatif bir cihazda bizi en çok rahatsız eden şey batarya sorunudur. Olmadık bir zamanda birden bitiveren bir bataryanın bizi ne kadar kızdırdığını bir düşünün! İş bu kadarla kalsa iyi, daha sonra uzunca bir süre o bataryanın şarj edilme olayı ve o süreç içersinde (şayet evde isek) cihazın şebekeye bağlı bir dış kaynaktan beslenmesi gibi rezillikler bizi canımızdan bezdirmez mi? İşte o zaman hepimiz: Yahu, şöyle uzun zaman dayanan bir batarya yapsalar, biz de bu dertten kurtulsak diye düşünmez miyiz?

Evet, galiba bu şikayetler gerekli yerlere kadar gitmiş ki iyisi, daha iyisi, daha daha iyisi yapılarak piyasaya sürülmüş.

Uzun yıllar Ni-Cd bataryalar ufak elektronik sistemlerin standart besleme kaynaklarını oluşturmuştur. Biraz daha büyük sistemler (Laptop bilgisayarlar, güçlü radyolar gibi) Lead-Acid bataryalar kullanıyorlardı. Sonunda, daha küçük olsun, daha hafif olsun, daha uzun dayansın, çevreci de olsun talepleri yeni batarya teknolojilerinin geliştirilmesine sebep oldu.

Bu gelişmelerin sonunda da: nickel-metal hydride (Ni-MH), şarj edilebilir (Alkalin) ve lithium-ion (Li+) piller ortaya çıktı. Ancak, bu yeni geliştirilen piller daha karmaşık şarj ve koruma devrelerini de beraberlerinde getirdiler.

NI-CD ve NI-MH Piller

NI-CD piller bazı durumlarda yeni pil teknolojilerine tercih edilmektedir. Ni-MH pillere göre daha küçük kapasiteye sahip olmalarına rağmen, düşük empedansları nedeniyle kısa süreli yüksek akım istenen yerlerde (portatif el aletleri) tercih sebebidirler. Galiba uzun bir süre bu böyle gidecek (çevirenin notu!) Ni-MH pillerin kapasiteleri ( C ) NI-CD’lara göre çok daha yüksektir. Ancak, daha hızlı bir (kendi başlarına boşalma) süresine sahiptirler. Yani, şarj olmuş bir Ni-MH pil, şarj olmuş bir NI-CD pile göre neredeyse iki misli daha kısa bir sürede durduğu yerde deşarj olur.

Bu bakımdan, şarj ettiğimiz pil kullanılmadan uzun süre şarjını korusun diyorsak NI-MH piller buna cevap veremezler. NI-MH piller NI-CD pillere göre hızlı şarj ( quick charge ) yönünden de farklıdır. Her iki tip de kapasitelerine eşit veya daha yüksek bir akımla şarj edilirler. Quick charge tekniği, bir pilin bir saat veya bir saatten daha kısa bir sürede şarj edilmesini sağlar. Şayet bir pili bir saat süreyle kapasitesi ( C ) kadar bir akımla şarj edersek bu sürenin sonunda pil, tam kapasitesine ulaşamaz. Tam kapasitesine ulaşabilmesi için pili ya ( C )'nin üzerinde bir akımla bir saat şarj etmeli, ya da ( C ) kadar bir akımla bir saatten daha fazla bir süre şarj etmeli. Tabii bütün bu süreler ve akımlar pilden pile değişecektir.

Nickel Metal Hydride AA Cells

Nickel Metal Hydride 9 Volts

Nickel Metal Hydride Button Cells

Bir NI-CD pil şarj edildiğinde, önce terminal voltajı en yüksek noktaya çıkar sonra normal değerine düşer. İşte bu düştüğü nokta onun tam kapasitesine ulaştığı yerdir. Şayet pili hızlı şarj ediyorsak şarjı, pil voltajının düştüğü yerde kesmemiz gerekir. Aksi halde şarj akımı aşırı bir enerji doğuracak bu da pilin içindeki elektrolitiğin (sıvının) hidrojen ve oksijen çıkarmasına ve giderek pilin iç basıncının ve ısısının artmasına, şarj hala devam ediyorsa terminal voltajının düşmesine ve sonunda pilin patlamasına sebep olacaktır.

Kaliteli bir şarjör, şarj sırasında pilin ısısını ve voltajını devamlı olarak kontrol eder. Bu, pilin hasara uğramaması için gereklidir.

NI-CD ve NI-MH piller için en emin şarj tekniği (Trickle-charge) tekniğidir. Bu teknikle şarj süresince pile uygulanacak ufak bir akım, pil üzerinde ihmal edilebilir bir ısı doğuracağından pil çok sağlıklı bir şekilde şarj olacaktır. Bu teknikte ne şarjı kesmek ne de pilin voltajının ne durumda olduğunu kontrol etmek gerekir. Maksimum trickle-charge akımı her pile göre değişik olmasına rağmen C/15 lik bir akım sağlıklı bir şarj için yeterlidir.

LITHIUM – ION piller

Son yıllarda pil teknolojisindeki en büyük buluş Lithium – ion piller olmuştur. Diğer şarj edilebilen pillere göre bu pillerin kapasiteleri çok daha yüksektir.

Kapasite avantajının yanında ağırlıkları da çok daha azdır. Ağırlık sorunu özellikle portatif cihazlarda önem kazanmaktadır. Li+ pillerin ağırlıklarına göre kapasiteleri diğer pillerin neredeyse iki katıdır. Li+ pillerin bu avantajının yanısıra birtakım sınırlamaları da vardır. Bu piller hem yüksek ve hem de düşük şarja karşı çok hassastırlar. Maksimum enerjilerine ulaşabilmeleri için maksimum voltaj gereklidir. Ancak,aşırı voltajla şarj bu pillerin hasara uğramasına sebep olur. Li+ pilleri gerek şarj, gerekse deşarj ederken voltaj ve akım sınırlamasına dikkat etmek gerekir.

Li+ batarya paketlerinin içinde düşük veya yüksek voltaj durumlarında devreyi kesen sistemler ve aşırı akıma karşı sigorta düzenekleri bulunmaktadır. NI-CD ve NI-MH bir akım kaynağı ile şarj edilebilirken, Li+ pillerin şarjörleri hem akım, hem voltaj kaynağı olmak durumundadır. Bir Li+ pili hasarsız olarak şarj etmek istersek şarjörün çıkış voltajının %1 den fazla oynamaması gerekir. Görüldüğü gibi Li+, çok ileri teknoloji ürünü, hafif, kapasiteleri yüksek. 500 defadan daha fazla şarj edilebiliyor, şarj olduktan sonra kendi kendine deşarjı, bir ayda kapasitesinin %10’undan daha az, NI-CD ve NI-MH piller gibi (memory effect) yok, kullanma sırasında şarj edilebiliyor, deşarj sırasında linear bir yol takip ettiğinden o andaki kapasitesinin ne olduğu ölçülebilir. Yani diğer pillerde olduğu gibi bir anda güç kaybı olmuyor.

Bütün bu avantajlarının yanısıra bu pillerin kullanılmaları, daha doğrusu amatörce kullanılmaları bir hayli zor. Şarj ederken dikkatli olacaksın, deşarj ederken gene öyle. Kıytırık bir şarj cihazı ile şarj edemezsin...

Ancak; elimizde adam gibi bir Li+ şarj cihazı varsa veya kendi becerimizle böyle bir cihaz imal edebiliyorsak hiç düşünmeden Li+ konforunu yaşayalım.

Kaynak : http://www.antrak.org.tr

Kimyasal bir tepkimede açığa çıkan enerjiyi elektrik enerjisine çeviren aygıt.Üretilen elektrik enerjisi, başka bir enerji biçiminin dönüşümünden kaynaklanır; pil akümülatörlerden bu dönüşümün tersinir olmasıyla ayrılır. Bir pilin elektriksel özellik [...] devamını oku

Elektrik enerjisini, kimyasal enerjiye çevirerek depo eden ve gerektiğinde kimyasal  enerjiyi, elektrik enerjisine dönüştürerek geri veren parçaya akü ( akümülatör, batarya) denir.Akünün araç üzerinde üç tane görevi vardır, bunlar ; a) Şarj sistemind [...] devamını oku

Bir motorun start butonuna basıldığında motor periyodik olarak 1 dakika çalışacak 1 dakika duracaktır. Motor stop butonuna basıldığında veya termikatığında duracaktır     [...] devamını oku

Yıldız üçgen devrelerde kontaktör ve Termik röle seçimi için aşağıdaki formülden Yararlanırız arkadaşlar P=1,73*U*I*CosQ formülünden hesaplarsak (cosQ=0,78) 37000=1,73*380*I*0,78 I=72A buluruz.Bu değer hat ve üçgen akım değerimiz.Yıldız hattımızdaki [...] devamını oku

Elektrik devre elamnları; Üreteç, buton, alıcı, sigorta gibi elemanlardır size aşağıda vereçegim dosyada bu konuyla ilgili bütün konular açıkca net ve görsel olarak belirtilmitir arkadaslar bu dosyada Temel elketrik bilgileri yer almaktadır okuyun um [...] devamını oku

elektrik ile ilgli yeni konularımızı arık bu adresten takıp etmenızı öneriyoruzz... Elektrik Nedir devreleri yaşamımızdakı elektrik     [...] devamını oku

Ödüllü Nora Seo Yarışması Yarışma başlangıç ve bitiş tarihleri : Yarışma başlangıcı : 5 Mayıs 2009 Saat 20.00 Yarışma Bitişi : 5 Ağustos 2009 Saat 20.00 Yarışma süresi : 3 Ay Yarışma kelimesi : "lida fx15 gazeteler biber hapı noraseo saat" [...] devamını oku

Diyotlar yarı iletken elektronik devre elemanlarının temel yapı taşıdır. Bütün transistorler, lojik kapılar, entegreler diyotların birleşiminden imal edilmektedir. Diyot genel anlamda bir yönde akım geçiren, diğer yönde akım geçirmeyen elektronik dev [...] devamını oku

Transistör nedir? Eklem Transistör yarı iletken malzemeden yapılmış elektronik devre elemanıdır. Her nekadar diyodun yapısına benzesede çalışması ve fonksiyonları diyottan çok farklıdır. Transistör iki eklemli üç bölgeli bir devre elemanı olup iki an [...] devamını oku